Vragen en misverstanden

In gesprekken over alverzoening komen een aantal vragen en tegenwerpingen regelmatig terug.

  • Waarom sprak Jezus nooit over “een tweede kans na de dood”?
  • “Alverzoening hangt alleen af van een Grieks woordje”
  • “Bij alverzoening is Christus overbodig”
  • “Bij alverzoening gaan ongelovigen naar de hemel”
  • Is redding door straf geen gedwongen bekering? Kan bekering door straf?
  • “Als alverzoening waar is, kun je net zo goed ‘leven zoals je wil'”
  • “Als de hel niet voor altijd is, dan is de hemel ook niet voor altijd”

Waarom sprak Jezus nooit over “een tweede kans na de dood”?

Christelijk universalisme leert geen ‘tweede kans’, alsof de straf een ‘kans’ is. Als er al een ‘kans’ is, dan is dat in dit leven. Bovendien impliceert een ‘tweede kans’  gelijkwaardigheid, alsof degene die de ‘eerste kans’ mist gewoon nog een keer het leven overdoet. De straf na de dood is een straf, geen herkansing. Waar het om gaat is dat de straf een doel heeft: bekering.

Leerde Jezus dat de straf bekering als doel heeft? Ja. In Matteüs 24 en 25 staan meerdere gelijkenissen over het komende koninkrijk en over het oordeel. Jezus maakte duidelijk dat we voorbereid moeten zijn op zijn komst en dat het onverwacht zal zijn. Hij vertelde ook in gelijkenissen wat bepalend is voor het oordeel: hoe je omgaat met wat de Heer je heeft toevertrouwd; hoe je omgaat met de behoeftigen.

Wat religieuze leiders van de Farizeeën en Essenen leerden over de straf weten we via Flavius Josephus. Zij noemden het onder andere een “timoria aidios”. Timoria is het Griekse woord voor “wraakstraf” en aidios is het woord voor “oneindig lang”. Het is heel opvallend dat Jezus in Matteüs 25:46 twee andere woorden gebruikte: “kolasis aionios”. Kolasis is het Griekse woord voor “correctiestraf” en aionios betekent afhankelijk van de context “een lange/gehele periode” of “een bepaalde periode” zoals de periode na het oordeel. Het verschil tussen kolasis en timoria is duidelijk uit geschriften vóór en ná het begin van onze jaartelling. Hierover is ook geschreven op de weblog.

Jezus leerde dus wel degelijk een straf met bekering als doel. Maar hoe opvallend deze woordkeus ook is, de prediking van Jezus was gericht op bekering, niet op de vraag of de straf bedoeld is om te bekeren of niet. De straf is niet bedoeld als leuk alternatief, maar als straf!

Er zijn wel meer theologische standpunten die niet door Jezus geleerd worden. Er waren veel dingen die, voor zover we weten, ook voor de discipelen onduidelijk waren en die ze later pas begrepen. Johannes schrijft dat Jezus zelf zei dat er dingen waren die hij nog zou willen vertellen maar die ze nog niet zouden begrijpen, in Johannes 16:1-16. Bovendien zou het kunnen zijn dat Jezus hierover gesproken heeft terwijl het niet in de evangeliën is opgenomen. Gelukkig hebben we ook een aantal brieven in de bijbel, waaruit we kunnen opmaken hoe groot de verlossing is door Christus.

Ook al zijn er weinig duidelijke uitspraken van Jezus zelf, zijn volgelingen leerden duidelijk dat God de redding van alle mensen wil en dat God door Christus alle mensen met zich heeft verzoend.

Alverzoening hangt alleen af van een Grieks woordje

Dit is juist andersom! Juist de leer van de eindeloze straf hangt helemaal af van dat Griekse woordje. Er zijn veel dreigteksten in de bijbel, maar geen daarvan maakt duidelijk dat de straf niet bedoeld is om te bekeren en in plaats daarvan een permanente eindsbestemming is. Teksten over “onblusbaar vuur” maken duidelijk dat de straf niet zomaar door mensen opgeheven kan worden (zoals een brandend huis dat niet geblust kan worden) maar sluiten niet uit dat God de straf gebruikt om uiteindelijk alle mensen met zich te verzoenen. Lees daarover meer op deze pagina.

Wel zijn er veel teksten die duidelijk maken dat Christus de dood volledig heeft overwonnen, dat zoals door de eerste Adam alle mensen sterven, door de tweede Adam, Christus, alle mensen levendgemaakt zullen worden. Zoals door de zonde van een mens allen zondaren werden, zullen door de gehoorzaamheid van een mens allen rechtvaardigen worden. God wil niet dat iemand verloren gaat, maar dat allen tot inkeer komen. Gods toorn duurt niet voor eeuwig. God blijft trouw. Dit staat allemaal in de bijbel. Alverzoening hangt niet alleen af van een Grieks woordje. Het wordt consistent geleerd in de bijbel!

Sommigen zeggen dat alverzoening overduidelijk in strijd is met de rest van de bijbel. Het tegenovergestelde is waar. Een straf zonder einde staat haaks op wat de bijbel leert. De enige strohalm voor de theorie van de straf zonder einde is een verkeerde vertaling van aionios.

Bij alverzoening is Christus overbodig

Misschien zijn er varianten op alverzoening die zoiets leren, maar het is niet bijbels.

Zonder het offer van Christus zou niemand gered zijn. Het offer van Christus brengt verzoening voor alle mensen.

Het is ook niet zo dat redding na het oordeel een alternatief is voor geloof in Christus. Zoals sommige mensen Christus leren kennen doordat ze geboren worden in een christelijk gezin en andere mensen Christus leren kennen na een zwaar leven, zo leidt ook de straf na de dood ieder mens tot Christus. Hij is de weg, zowel in dit leven als na de dood.

Het is eerder zo dat bij een eindeloze straf het offer van Christus minder krachtig is, omdat het uiteindelijk van het individuele geloof afhangt.

Bij alverzoening gaan ongelovigen naar de hemel

Dat is niet iets dat bij alverzoening wordt geleerd. Mensen gaan niet “automatisch” na een tijdje naar de hemel. De straf bekeert. Verzoening is meer dan alleen vergeving, het is meer dan dat de zondaar zijn straf heeft gehad. Verzoening betekent dat de oude mens sterft en de nieuwe mens geboren wordt, dat het weer goed is tussen God en die mens.

Sommigen vinden het misschien een bezwaar dat ook mensen die gruwelijke misdaden hebben begaan uiteindelijk in de hemel komen. Dit terwijl de meeste christenen ook geloven dat een moordenaar gered kan worden wanneer hij vlak voor zijn dood oprecht berouw krijgt en tot geloof komt. Waarom dan niet na de dood?

De straf is rechtvaardig en passend. De dreigteksten zijn er niet voor niets en ook het boek Openbaring is redelijk duidelijk over de ernst van de straf. Verder moeten we het oordeel aan God overlaten: God zal als onze wreker optreden. Als God een zondaar met zich verzoent, wie zijn wij dan om die zondaar niet te vergeven en in plaats daarvan te blijven haten?

Wat is er verkeerd aan wanneer God misdadigers, gestraft met een ernstige en rechtvaardige straf, verandert in een nieuwe schepping en de zonde uit hen haalt?

Wat is er vervelend aan dat God zoveel genade en geduld heeft?

Wat is er mis mee dat de zonde, de dood, uiteindelijk over niemand het laatste woord heeft?

Is redding door straf geen gedwongen bekering? Kan bekering door straf?

Filosofen als Plato leerden al dat tuchtiging moet leiden tot deugd. Een goede straf voedt op. Er zijn tal van voorbeelden waarin mensen onder meer door een geschikte straf geleerd hebben het goede te doen en het kwade te laten. Door kwaad te bestraffen wordt erger voorkomen. Wellicht ervaart de gestrafte dit tijdens de straf niet zo, maar wanneer deze tot inzicht is gekomen en beseft dat hij of zij op de verkeerde weg zat, wordt duidelijk hoe nuttig de straf was. Misschien zijn mensen niet in staat om zo te straffen dat de straf dit doel dient, maar God zeker wel! De tuchtiging van God zal leiden tot inzicht, wat zal leiden tot geloof en bekering.

Overigens denken sommigen dat de straf een pijniging is, martelen totdat men toegeeft. Gods straf hoeft niet te bestaan uit marteling en pijniging. God vergeldt een ieder naar zijn werken, staat in de bijbel. Als iemand weet hoe mensen effectief geconfronteerd kunnen worden met de gevolgen van het kwaad, dan zeker God.

Zijn mensen wel vrij als van tevoren al vaststaat dat uiteindelijk iedereen zal worden gered? Ja, want niemand wordt tegen zijn wil gered. Maar wie een vrije wil heeft zal uiteindelijk beseffen dat het alleen maar goed is om bij God te zijn en dat er geen enkele reden is om het niet te willen. Dat is het ware inzicht.

De gelovigen in de hemel zijn daar toch ook uit vrije wil, of worden ze gedwongen om in de stad te blijven? Uiteraard willen ze zelf bij God zijn!

Had Saulus een vrije wil, toen God ingreep en zich aan hem liet zien? Had Mozes een vrije wil, toen God verscheen in een brandende struik? God greep in, maar werden ze gedwongen? Saulus had door kunnen gaan met het vervolgen van de christenen. Maar die keuze maakte hij niet! Saulus werd Paulus toen hij de waarheid leerde kennen.

Iedereen zal uiteindelijk de waarheid leren kennen. God kent het hart van mensen. Zij zullen niet de stad in gedwongen worden, maar gered worden wanneer ze zich van harte bekeren.

Als alverzoening waar is, kun je net zo goed ‘leven zoals je wil’

Dit is een merkwaardige tegenwerping. Het lijkt zo net alsof de straf de enige reden is dat mensen leven naar Gods wil.

Een wedergeboren christen leeft toch niet uit angst voor het oordeel, maar uit liefde voor God?

En een oprecht christen zal toch niet bewust kiezen om te zondigen?

Een bekeerd christen weet toch dat zondigen niet goed is?

Bovendien is het echt geen optie om te kiezen voor de straf. Een leven vol zonde heeft consequenties. Ook al heeft de straf een einde, het is nooit een optie. Waarom zou de straf oneindig moeten zijn, in plaats van “enkel” lang en pijnlijk, om een reden te zijn om goed te leven?

Gods straf is de gerechtigheid waar vervolgende christenen naar uitzien. Dat de straf een doel heeft, is hoopgevend wie bezorgd is om het uiteindelijke lot van de velen die zonder Christus zijn gestorven. Het is geen reden om een slecht en zinloos leven te leiden.

Als de hel niet voor altijd is, dan is de hemel ook niet voor altijd

Deze tegenwerping is gebaseerd op Matteüs 25, waar een eonisch leven en een eonische straf naast elkaar staan.

De gedachte is: als de straf eindig is, dan is het leven ook eindig.

Maar wat betekent eonisch (aionios)?

Een eon is een onbepaalde tijd, vaak een ononderbroken tijdsperiode van onbekende lengte. Het wordt gebruikt voor tijdsperioden die niet vluchtig of kortstondig zijn, maar lang. Een eon kan ook een specifieke periode zijn, zoals “de moderne tijd”. Het was in die tijd al gebruikelijk onder Joodse theologen om te spreken over meerdere eonen. In dit geval gaat het ook over een specifieke eon: de eon na het oordeel. De eonische straf is de straf in de eon na het oordeel, en heeft een eonisch karakter, dat wil zeggen dat het niet vluchtig en kort is.

Het woord eonisch zegt in feite niets over de vraag of het een eindige of een oneindige periode is!

Dat het leven nooit eindigt, kun je dus niet rechtstreeks afleiden uit de woorden eonisch leven! Wel lezen we in de bijbel dat we een onsterfelijk lichaam krijgen en dat de dood is overwonnen, onder andere in 1 Korintiërs 15:53-54. Dat allen levendgemaakt zullen worden lezen we in 1 Korintiërs 15:22. Dat allen rechtvaardigen zullen worden, in Romeinen 5:18-19. Dat Christus’ offer meer dan genoeg is, in Romeinen 5:14. Dat God door Christus alles met zich verzoend heeft, in Kolossenzen 1:20.

Teksten genoeg die laten zien dat het uiteindelijke doel het leven met God is, voor alle mensen. Het zou vreemd zijn als er aan de nieuwe schepping alsnog een eind komt en onze nieuwe onsterfelijke lichamen alsnog sterven. Maar het is niet vreemd als aan de straf een einde komt. De straf is rechtvaardig en passend en heeft bekering als doel – daarom is het geen eindtoestand.

Klik voor een aantal stellingen rond alverzoening.

Klik voor het boekje “God straft om te redden”.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s